2008 Güney Osetya Savaşı

Moderator

2008 Güney Osetya Savaşı

2008 Güney Osetya Savaşı, Ağustos 2008 tarihinde Güney Osetya - Rusya-Gürcistan ve son olarak Abhazya'nın katılımı ile aralarında gerçekleşen gerilim ve çatışmalarla başlayan savaştır.

Gürcistan - Güney Osetya Sorunu

Güney Osetya, 1922'de özerk bölge olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği yönetimindeki Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlandı. Sovyetlerin dağılmasının ardından Rusya'ya bağlı Kuzey Osetya ile birleşmeyi isteyen Güney Osetya ve Gürcistan Cumhuriyeti arasındaki gerginlik 1989 sonlarından itibaren artış gösterdi. Bölgenin, 1990'da kendisini Demokratik Güney Osetya Sovyet Cumhuriyeti ilan etmesi üzerine Tiflis bölgenin özerkliğini kaldırmıştır. 1991'de Gürcülerin, Güney Osetya başkenti Tshinvali'ye girmesiyle çatışmalar başladı. 14 Temmuz 1992'de Ruslar, Gürcüler ve Osetlerden oluşan barış gücü ateşkesi sağlamıştır. 1992'de fiilen ayrıldıktan sonra ilk referandumda Osetlerin yüzde 98'i, 2006'daki ikinci referandumda ise yüzde 90'ı bağımsızlığı seçti. Fakat, Güney Osetya'nın bağımsızlığı hiçbir ülke tarafından tanınmamıştır

1 Ağustos 2008 - 7 Ağustos 2008

Bu tarihler arasında oluşan olaylar gerilim ve önhazırlık dönemidir.1-7 Ağustos 2008 taihleri arasında olayların gerilimi hadsafaya çıkmış ve 8 Ağustos 2008'de başlayan savaşı hazırlamıştır.

8 Ağustos 2008

8 Ağustos 2008 Tarihinde Gürcü kuvvetler, bağımsızlılığını ilan eden Güney Osetya topraklarına operasyon düzenlemişlerdir. Gürcü birlikler başkent Tshinvali'nin çevresindeki 8 yerleşim birimini kontrol altına almışlar, iki Rus uçağı düşürmüşler ve üç Rus askerini yaralamışlardır. Ruslar ise Gürcistan karakollarına ateş açarak saldırılara cevap vermiştir. Gürcistan'da seferberlik ilan edilmiştir.

Modernizasyonunu Türkiye'nin yapmış olduğu, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'e 30 kilometre mesafedeki Marneuli havaalanını Rus savaş uçakları bombaladı. Rus ordusu tanklarını Tskhinvali'deki Gürcü bölgesine doğru sürmüştür.

8 Ağustos 2008 tarihinde 50 Rus tankı ve zırhlıların Güney Osetya'ya girdi ve ayrıca Gürcistan tarafından 2 Rus uçağı düşürülmüştür. Ruslara ait Su-25 ve TU-22 tipi savaş uçakları düşürülmüştür.TSİ ile Gürcistan 14:00 - 17:00 arası ateşkes ilan etmiştir.

Gürcistan Başbakanı Lado Gurgenidze, yaptığı açıklamada, taraflar arasında ateşkes sağlandıktan birkaç saat sonra bölgedeki Gürcü köylerinin bombardımana tutulması üzerine askeri operasyona başlamak zorunda kaldıklarını kaydetti. Güney Osetya'daki gerilimlerin sonucu Gürcistan Güney Osetya'nın başkentine müdahale etmiş, Rusya'da bu olaya sert karşılık vermiş ve SU-24 uçaklarıyla Gürcistan'ı bombalamaya başlamıştır.

Rusya'ya ait SU-24 bombardıman uçakları, Gürcistan'ın çatışmaların devam ettiği Güney Osetya bölgesindeki Kareli kentindeki polis merkezini bombalamıştır. Uçaklar 2 bomba bırakmıştır.Rusya'nın bölgedeki barışgücü birliklerinin komutanı Marat Kulahmetov, Tkverneti köyündeki mevzilere karşı düzenlenen hava saldırısına 5 adet Rus yapımı Su-25 uçağının katıldığını söylemiştir.9 Ağustos 2008 tarihinde Rus savaş uçaklarının, bölgenin sınırındaki Gori kentinde attığı bombalardan biri, bir apartmana isabet etmiş ve olayda 5 kişi ölmüş ve çok sayıda kişi yaralanmıştır.

Gürcistan Yönetimi, Irak'taki askerlerinden 2000'ini, Güney Osetya'da çatışan birliklere yardımcı olma amacıyla geri çekme kararı almıştır.Güney Osetyalı ayrılıkçı lider Eduard Kokoity ise 8 Ağustos 2008 tarihinde başlayan Gürcistan bombardımanı ve çatışmalar sonucu en az 1400 kişinin öldüğünü iddia etmiştir.

Rusya'ya ait savaş uçakları, Gürcistan'ın önemli limanlarından olan ve bombalara isabet alan Poti limanının kullanılamaz hale gelmiştir. 8 Ağustos 2008 tarihinde gerçekleşen bombardımanı sırasında ölen ve yaralananlar olmamıştır.Ayrıca Senaki üssünü de bombalamıştır. Rusya Federasyonu, Güney Osetya’ya 150 tanklık silahlı kuvvet göndermiştir ve Güney Osetya başkenti Tshinval’deki çatışmalar kentin güneyinde yoğunlaşmıştır.

Moderator

9 Ağustos 2008
Rusya Başbakan Yardımcısı Sergey Sobyanin'in Moskova'da düzenlenen toplantıda yaptığı açıklamada, son 36 saat içinde 30 binden fazla insanın Rusya sınırını geçtiğini belirtmiştir. Gürcistan Ekonomik Kalkınma Bakanı Ekaterina Sharashidze, Rusya Federasyonu'nun saldırı uçaklarının Bakü Tiflis Ceyhan Petrol Boru Hattı'na bomba attıklarını fakat isabetli olamadıklarını söylemiştir.

Gürcistan'ın hukuken bir parçası olan ama tıpkı Güney Osetya gibi fiilen bağımsız olan diğer bölge Abhazya'da savaşa dahil olmuştur. Abhazya hava ve kara güçleri 9 Ağustos 2008 tarihinde Kodorsko vadisini bombaladıklarını duyurmuştur.

Gürcistan Parlamentosu, 9 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikhail Saakashvili'nin istediği üzerine devletin 15 günlük savaş hali durumunda olduğunu onaylamıştır.

Gürcü - Rus çatışmaları nedeni ile Gürcistan'da bulunan Rusya Federasyonu elçiliğinin önünde Gürcistan vatandaşlarının yapmış olduğu miting.Rusya'nın 395 bin, Gürcistan'ın ise 32 bin askeri bulunmaktadır. Seferberlik halinde askerlik hizmeti verebilecek 16-49 yaş arası erkek sayısı Rusya'da 73 milyon, Gürcistan'da ise 2.3 milyondur.Rusya'nın muharebe kapasitesine sahip 23 bin tankı var. Gürcistan'ın ise 128 adettir. Askerleri taşıyacak zırhlı araç sayısı Rusya'da 9900, Gürcistan'da 44 adet bulunmaktadır. Rusya'nın 1809 savaş uçağı, 1932 helikopteri bulunmaktadır. Gürcistan'ın ise sadece 8 savaş uçağı, 37 helikoptere sahip durumdadır.

9 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan devlet başkanı Mikhail Saakashvili, Rusya'ya ateşkes çağrısında bulunmuş ve Gürcistan'ın Güney Osetya'nın Başkenti Tshinvali'den çekileceklerini açıklanmıştır.

Rusya'da ulusal yayın yapan İzvestiya Gazetesi ; “Gürcistan'ın son dört yılda savunma bütçesinin 30 kat artmıştır. Türkiye’nin Gürcistan’ın savunma harcamaları için 45 milyon dolar yardımda bulunmuş, ABD’nin de 40.6 milyon dolar hibe etmiştir. Türkiye çok sayıda gelişmiş silah ve mühimmat sağladı. Türkiye'nin Gürcistan'a vereceği silahlar arasında 100 araç, 50 adet PZRK tipi füze rampası, Kılıç 2 ve Doğan savaş gemileri, SkyWatcher hava erken uyarı sistemi, 80 adet MP5 otomatik silah, 1800 M72 el bombası, 10 milyon adet mermi, 160 MP5A3 silahı var” diyerek savaşın sorumlusunun Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye olarak iddia etmiştir.

Gürcistan'da bir televizyon kanalı, Gürcistan silahlı kuvvetleri tarafından vurulan 2 Rus uçağının esir pilotlarının görüntülerini yayınlamıştır. Uçakları vurulduktan sonra paraşütle kurtulan pilotlar yaralı olarak önce bir bölge hastanesine oradan başkent Tiflis'e sevk edilmiştir.

10 Ağustos 2008
9 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan başkanı Mikhail Saakashvili yaptığı Güney Osetya'dan çekilme açıklaması üzerine Gürcistan ordusu çekilmeye başladığını bildirmiş,ama bu çekilme Rusya tarafından yalanlanıp,Gürcistan'ın daha önce yapmış olduğu ateşkes önerisini reddetmiştir.Rusya, Gürcistan'ın Karadeniz kıyılarını donanmayla abluka altına almaya başlamış,bu abluka'nın nedeni olarak ta bir Rus yetkilinin yaptığı açıklamaya göre:“Gürcistan'a silah ve askeri donanım girmesini engellemek olduğunu” ve buna bağlı olarak Rusya Batı ülkeleri ve Ukrayna'yı, Gürcistan'a silah sağlamakla suçlamıştır.Türkiye'deki Gürcüler de savaşmak için ülkelerine dönmeye başlamış Sarp sınır kapısında yığılmalar başlamıştır.

Rusya Federasyonu içinde kalan Kuzey Osetya, Gürcistan içinde kalan Güney Osetya.Gürcistan'ın Acaristan bölgesinde bulunan Poti limanının bombalanması sonucu Gürcistan'a giden gemiler Trabzon'a yöneltilmeye başlanmıştır.Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, yönetimin, Rus gemilerinin geri dönüşüne izin vermeme hakkını elinde tuttuğu belirtmiş, Rus gemileri de Güney Osetya'daki çatışmalara müdahil olmamaları konusunda uyarmıştır. Açıklamada "Ukrayna, çatışmaya katılan gemi ve botların, sorun çözülmeden Ukrayna'ya dönmelerini yasaklama hakkını elinde bulundurmaktadır" denilmiştir.

Gürcistan'ın başkentindeki Tiflis havaalanı bombalanmış, Rus savaş uçaklarınca atılan 3 bombanın, havaalanı yakınındaki 31'inci uçak fabrikasını vurmuştur.Fabrikada SSCB döneminden beri SU-25 tipi askeri uçaklar üretilmekteydi. Ayrıca Rus uçaklarının, Gürcistan'ın ayrılıkçı Güney Osetya bölgesinin sınırında bulunan, 600 Gürcü Askerin bulunduğu, Gori'deki askeri üssü bombalaması sonucu 20 Gürcü askeri ölmüştür. Yatakhane olarak kullanılan binanın yakınına 50 kilo ağırlığında bomba düşmüştür.Rusya'nın Gürcistan'ı çeviren deniz donanması, füze taşıyan bir Gürcü savaş gemisini çıkan çatışma sonucunda batırmıştır.

Rus uçaklarının bombaladığı Gürcistan'dan tek yanlı olarak ayrılan Abhazya'ya sınır Zugdidi kenti boşaltılmıştır. Abhazya lideri Sergey Bağapş, "Yukarı Kodori Deresi'nden Gürcü birliklerinin çıkmasını" istemiştir.Gürcistan Dışişleri Bakanlığı, Güney Osetya'daki çatışmayı bitirdiklerini söylemiş ve ateşkes yapılmasını Rusya'nın Tiflis Büyükelçiliğine iletmiştir. Gürcistan'ın ateşkes istemesinden sonra Rusya’nın Birleşmiş Milletler temsilcisi Büyükelçi Viktor Çurkin, ABD'nin New York kentinde yaptığı açıklamada, “Savaşa bir son vermeye hazır olduğumuzu, Güney Osetya’daki güçlerimizi geri çekeceğimizi ve güç kullanmama yönünde bağlayıcılığı olan bir anlaşmayı imzalamaya hazır olduğumuzu net bir şekilde belirtelim” demiştir.Ayrıca Gürcü - Rus çatışması nedeni ile Gürcistan vatandaşları Rusya'nın Tiflis Büyükelçiliğinin önünde ve Tiflis sokaklarında mitingler yapmıştır.

Savaş nedeni ile 10 Ağustos 2008 tarihindeki Türk Hava Yolları'nın İstanbul - Tiflis seferleri yapılamamış ve yolcular Trabzon üzerinden üzerinden Tiflis'e gidebilmişlerdir. Güney Osetya’nın Gori kentinden başkent Tshinvali'ye hareket eden 4 Türk gazeteci, Oset askerler tarafından saldırıya uğramış ve 2 Türk gazeteci yaralanmıştır.

Savaşın üçüncü gününde Güney Osetya'nın başkenti Tshinvali ile Güney Osetya’nın büyük bir kısmı Rus askerleri ile Oset güçlerin kontrolüne geçmiştir. Güney Osetya’da Rus askerleri ve askeri silahları giderek artmıştır. Abhazya, Gürcistan ile barış görüşmelerini kesmiştir.

Diplomatik Gelişmeler

8 Ağustos 2008
Çatışma nedeni ile Rusya, Gürcistan'ın elektriğini kesti. Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikhail Saakashvili, 8 Ağustos 2008 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ı arayarak Türkiye'den elektrik istemiştir. Türk tarafı öğle saatlerinden itibaren Gürcistan'a elektrik vermeye başlamıştır.

Gürcistan Başbakanı Lado Gurgenidze ve Güvenlik Sekreteri Alexandre Lomaia, 8 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan'ın başkent Tiflis yakınlarındaki Vaziani askeri üssüne gitmişlerdir. Vaziani üssünde Gürcistan'daki genel seferberlik ilanından sonra silah altına alınan yedek askerlerin toplanması ve benzeri durumlarıyla ilgili incelemelerde bulunduklarını söylemiştir

9 Ağustos 2008
2008 Yaz Olimpiyatları sebebi ile Çin Halk Cumhuriyeti'nin başkenti Pekin'de bulunan Rusya Federasyonu Başbakanı Vladimir Putin, 9 Ağustos 2008 tarihinde ABD Devlet Başkanı George Bush ile görüşmesinin hemen ardından Kuzey Osetya'nın başkenti ve Rusların Güney Ordusu'nun karargahı Vladikavkaz'a inmiştir. Savaşla ilgili brifing almıştır.

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev, 9 Ağustos 2008 tarihinde öğle saatlerinde ABD Başkanı George W. Bush ile bir telefon görüşmesi yapmıştır. Dmitri Medvedev, Güney Osetya krizinin tek çözümünün Gürcistan askerlerinin çatışma bölgesinden tamamen ayrılması olduğunu belirtmiştir.

Türk Kızılayı, 9 Ağustos 2008 tarihinde bölgeye insani yardım götürüleceğini belirtmiştir. Şu açıklamayı yapmıştır; Türk Kızılayı Kafkasya Krizi İnsani Yardım Operasyonu kapsamında bölgeye sağlık ve uzman afet personelinden oluşan 37 kişilik ekiple 130 çadır, 2100 battaniye, 150 kampet, gıda ve su ulaştırdı. Türk Kızılayı yardım ekiplerinin bir kısmı Sarp Sınır Kapısı’na ulaşmış ve insani yardım çalışmalarını yürütmek için hazırlıklarına devam etmektedir. Yardım ekipleri tarafından sınırda Kafkasya Krizi İnsani Yardım Operasyonu Alan Koordinatörlüğü kurulmuştur. Türk Kızılayı Afet Operasyon Merkezinde kurulan Kriz Masası da bölgedeki gelişmeleri Dışişleri Bakanlığı ile koordineli şekilde takip etmektedir denilmiştir. Türk Kızılayı, Gürcistan sınır bölgesine yığınak yapmıştır.

10 Ağustos 2008
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev'in acil çağrısı üzerine toplanmış, ABD ve bir çok konsey üyesi ülke de Rusya'ya toplantıda ateşkesi kabul etmesi yönünde baskı yapmasına karşın Rusya bunu reddetmiştir. Toplantıda ateşkes kararı alınamamıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Gürcistan Dışişleri Bakanı Eka Tkeşelaşvili ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile telefonda görüşmüştür. "Gürcistan'ın Güney Osetya bölgesinde süregiden çatışmanın tırmanmasından duyulan endişeyi" dile getirmiştir.

11 Ağustos 2008
Avrupa Birliği dönem başkanı Fransa’nın Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın dönem başkanı Finlandiya’nın Dışişleri Bakanı Alexander Stubb ile birlikte bölgeye giderek Gürcistan ve Rusya Federasyonu'nda temaslarda bulunmuşlardır.

Moderator

Ordular

Gürcistan ordusu genelde kara kuvvetlerinden oluşmaktadır. Deniz ve hava kuvveti bulunmamaktadır. Bu yüzden askeri yönden Rusya'nın hayli gerisindedir.Gürcü subayları Türk subaylar eğitmektedir. Amerika ise Gürcü ordusuna cephane,teknoloji ve askeri araç yardımı yapmaktadır. Gürcistan ordusunun piyadeler harici en büyük gücü T-50 ve T-60 tankları vardır. Bu tanklar SSCB döneminden kalmadır .Tüm doğu bloğu bölündükten sonra bu tankları hurdalığa çıkarmıştır. Fakat Gürcü ordusu bu tankları halen kullanmaktadır. Asker sayısı 30 000 civarındadır. Seferberlik ilan edildiğinden asker sayısında artma beklenmektedir. Seferberlik ile birlikte 18-55 yaş arası eli silah tutan tüm erkekler ile birlikte ordu mevcudu 30,000'den 37,000'i bulacaktır.
Güney Osetya'da Rus etkisi fazladır. Rusya, Osetyalılar Rus pasaportlu kişiler olduğu için bölgeye bu neden üzerine girdiklerini belirtmiştir.Böylece Güney Osetya ordusu Rusya destekli bir ordu olmuştur. Güney Osetya ordusunun askeri personeli nüfusu az olduğundan kaynaklı olarak azdır. Hava kuvvetleri bulunmamaktadır. Denizlere kıyısı olmadığından deniz kuvvetleri de bulunmamaktadır. Savaşın geçtiği bölgede yer almaktadır. Böylece Osetyalı askerler tecrübe kazanmaktadır. Güney Osetya ordusunun mevcudu 3000'dir. Ordu sayısında artma beklenmemektedir
Abhazya, Gürcistan'ın 2005'te işgal ettiği alanları geri alabilmek için durumdan faydalanarak savaşa girmiştir. Abhaz askerler, Abhazya-Gürcistan sınırına yığınak yapmaya başlamışlardır. Gürcistan'ın Osetya'da Rus ve Osetya ordusu ile mücadelesinden faydalanmıştır. Bu şekilde topraklarını genişletmeyi hedeflemektedir. Abhazya'nın Gürcülere göre üstünlüğü hava ve deniz kuvvetleri olmasıdır. Abhaz hava kuvvetleri sınırlarındaki Gürcü birimlere saldırdığı öne sürülmüştür.Asker sayısı yaklaşık 1000 kişidir. Seferberlik ilan etmediğinden asker sayısında artma beklenmemektedir